Kontrola NIK ujawnia błędy przy budowie Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie

Najwyższa Izba Kontroli zakończyła szczegółową kontrolę dotyczącą budowy Muzeum Sztuki Nowoczesnej (MSN) w Warszawie i w swoim raporcie wskazała na szereg poważnych błędów popełnionych podczas inwestycji, przede wszystkim ze strony stołecznego ratusza. Kontrola objęła zarówno same przygotowania budowy, jak i nadzór nad inwestycją oraz wydatkowanie publicznych środków. Jej efektem jest negatywna ocena działań miasta, a także wskazanie, że część wydatków można było uniknąć.

Plany na budowę nowego gmachu Muzeum Sztuki Nowoczesnej trwały blisko 20 lat i formalnie zakończyły się otwarciem obiektu na Placu Defilad w październiku 2024 roku. Jednak według NIK proces inwestycyjny obarczony był licznymi uchybieniami, które wpłynęły na znaczne wydłużenie czasu realizacji i wzrost kosztów z pierwotnych planów.

Największe zastrzeżenia kontrolerów dotyczą sposobu przygotowania inwestycji. Miasto przystąpiło do kluczowych działań bez jasno określonego zakresu inwestycji, co zdaniem NIK utrudniło późniejsze prowadzenie projektu. Ponadto kontrowersje wywołało włączenie do projektu Teatru Rozmaitości (TR Warszawa) zaledwie dwa miesiące po podpisaniu umowy z głównym architektem, co doprowadziło do zawieszenia prac projektowych i konieczności renegocjacji warunków.

Kolejnym poważnym problemem była sytuacja prawna terenów, na których powstało muzeum. W momencie, gdy projektowanie ruszało pełną parą, miasto nie miało jeszcze uregulowanego prawa do dysponowania działek, co opóźniło cały proces i wymusiło zmiany w planie zagospodarowania przestrzennego oraz projekcie budowlanym.

NIK wskazała także na błędy w zawieraniu i realizacji umów z wykonawcami. Umowa z architektem - później rozwiązana - zawierała zapisy uniemożliwiające miastu wyegzekwowanie naliczonych kar umownych, co kosztowało Warszawę miliony złotych. Dodatkowo w okresie obowiązywania kontraktu miasto wypłaciło architektowi znaczną kwotę, która, zdaniem kontrolerów, nie była należycie zabezpieczonym wydatkiem.

Konsekwencją wszystkich tych problemów były opóźnienia w realizacji inwestycji oraz wzrost kosztów. Pierwotne szacunki zakładały, że budowa muzeum może kosztować około 270 mln zł, ale ostatecznie inwestycja pochłonęła znacznie więcej - według różnych szacunków przekroczyła 650–690 mln zł, w całości pokrytych z budżetu miasta.

Pomimo negatywnej oceny nadzoru przez ratusz, NIK nie wskazała równie jednoznacznej odpowiedzialności dyrekcji samego Muzeum Sztuki Nowoczesnej. W raporcie znalazły się jednak zastrzeżenia co do niedoszacowania kosztów inwestycji i niewystarczającego udziału projektanta w końcowych etapach odbioru budynku.