Niezwykłe odkrycia w Warszawie. Znaleziono zabytkową pokrywę, plakat i fundamenty piramidy

Warszawa po raz kolejny odsłania ślady swojej wielowarstwowej historii. Podczas prac budowlanych i konserwatorskich w różnych częściach stolicy odkryto przedmioty i pozostałości dawnych obiektów, które pozwalają lepiej poznać przeszłość miasta. Wśród znalezisk znalazły się między innymi ponadstuletnia pokrywa dawnej stacji transformatorowej, fundamenty nietypowej wartowni w Łazienkach Królewskich oraz fragmenty niemieckiego plakatu propagandowego z czasów okupacji.

Ponad półtonowa pokrywa przy ul. Sienkiewicza

Jedno z odkryć miało miejsce przy ul. Sienkiewicza, podczas przebudowy kwartału ulic Złotej, Zgody, Jasnej i Sienkiewicza w ramach projektu Nowego Centrum Warszawy.

Spod płyt chodnikowych wydobyto zabytkową pokrywę studzienki wejściowej do dawnej stacji transformatorowej. Obiekt został zamontowany około 1914 roku. Ma około 30 centymetrów wysokości i 150 centymetrów szerokości, a jego waga przekracza pół tony.

Mimo upływu ponad stu lat pokrywa zachowała się w dobrym stanie. Znajdująca się pod nią komora została natomiast zasypana gruzem w wyniku dawnych zmian urbanistycznych.

Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków Marcin Dawidowicz zapowiedział skatalogowanie znaleziska oraz rozmowy z Zarządem Dróg Miejskich dotyczące możliwości wykorzystania pokrywy w nowej aranżacji przestrzeni miejskiej.

Fundamenty tajemniczej piramidy w Łazienkach

Kolejne niezwykłe odkrycie pochodzi z Łazienek Królewskich. Archeolodzy odkopali tam fundamenty pierwszej historycznej wartowni związanej z czasami Stanisława Augusta Poniatowskiego - Kordegardy Piramidalnej.

Obiekt powstał w latach 1772-1776, a następnie został rozebrany na przełomie XVIII i XIX wieku. Jak wskazuje nazwa, budowla wyróżniała się nietypowym kształtem przypominającym piramidę. Była dodatkowo porośnięta roślinnością, a jej wygląd opisywał sam król w listach do malarza Marcella Bacciarellego.

Kordegarda Piramidalna była pierwszą z trzech tego typu budowli w Łazienkach. Drugą wzniesiono przy pawilonie do gry w Trou-Madame, natomiast trzecią została zachowana do dziś Stara Kordegarda, wybudowana w latach 1791-1792 według projektu Jana Chrystiana Kamsetzera.

Wyniki badań dotyczących najstarszych strażnic królewskiej rezydencji mają zostać przedstawione podczas otwartych spotkań zaplanowanych na 5 września.

Propagandowy plakat z czasów okupacji

Do odkryć doszło również na placu Piłsudskiego, gdzie prowadzone są prace związane z planowaną odbudową kompleksu Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ul. Królewskiej.

Archeolodzy natrafili tam na nadpalone fragmenty niemieckiego plakatu propagandowego z okresu okupacji. Na plakacie znajdował się portret Adolfa Hitlera oraz napis w języku białoruskim „Hitler wyzwoliciel”.

Według Sławomira Kulińskiego, rzecznika spółki Pałac Saski, druk powstał w celach werbunkowych na potrzeby Generalnego Okręgu Białoruś. Najprawdopodobniej przetrwał na dnie sterty spalonych przez Niemców materiałów, ponieważ w tym miejscu zabrakło dopływu tlenu.

Na terenie dawnego Pałacu Brühla odkryto również różę wiatrów zaprojektowaną przez Bohdana Pniewskiego, oryginalny bruk z lat 30. XX wieku oraz przedmioty pochodzące z epoki. Wśród nich znalazły się między innymi przedwojenna słuchawka telefoniczna i porcelanowe naczynia.

Każde z tych odkryć jest innym fragmentem historii Warszawy - od infrastruktury miejskiej sprzed ponad wieku, przez królewskie Łazienki, aż po ślady dramatycznych wydarzeń z okresu II wojny światowej.