Portrety, które mówią. Wystawa Olgi Boznańskiej w Warszawie

Muzeum Narodowe w Warszawie przygotowało wyjątkową prezentację blisko trzydziestu dzieł Olgi Boznańskiej, będącą hołdem z okazji jubileuszy artystki - przypadają bowiem w tym roku zarówno 160. rocznica jej urodzin, jak i 85. rocznica śmierci. Ekspozycja została pokazana w ramach stałej kolekcji, co podkreśla wagę twórczości Boznańskiej i jej miejsce w historii sztuki polskiej.

Życie i edukacja

Olga Boznańska, urodzona w Krakowie, była córką Francuzki i Polaka. Jej artystyczna ścieżka zaczęła się w 1884 roku w Krakowie, na Wydziale Artystycznym Wyższych Kursów dla Kobiet im. Adriana Baranieckiego. W 1885 roku wyjechała do Monachium, gdzie pracowała w prywatnej pracowni Carla Kricheldorfa oraz uczęszczała na zajęcia Wilhelma Dürra.

W Monachium prowadziła także bogate życie towarzyskie, skupione wokół pracowni Józefa Brandta oraz artystów niemieckich. Od roku 1889 miała własne atelier, a w 1898 osiadła w Paryżu i tam poświęciła się sztuce.

Mimo trudności, w czasach, gdy kobietom nie otwarto jeszcze wszystkich uczelni artystycznych, Boznańska „do perfekcji opanowała malarskie rzemiosło, wypracowała własny styl, aktywnie uczestniczyła w życiu wystawienniczym”.

Styl i osiągnięcia

Artystka zdobyła uznanie jako portrecistka, a także tworzyła martwe natury. Jej pracownie - najpierw w Monachium, potem w Paryżu - obrosły legendą:

Dzieła Boznańskiej były nabywane przez państwa i instytucje zagraniczne - kilka z nich znajduje się dziś w kolekcji w Paryżu. Nazywana była „malarką dusz”. Portrety te często pozostawały utrzymane w stonowanej tonacji - dominowały brązy, szarości, czerń z jednym kontrapunktem bieli, różu lub zieleni. Z kolei sama artystka mówiła:

Krytyk Max Goth w 1913 roku pisał:

O wystawie

Wystawa w Muzeum Narodowym w Warszawie prezentuje wybrane prace artystki i pozwala zobaczyć jej twórczość w zestawieniu z całym dorobkiem. Kuratorką ekspozycji jest Renata Higersberger.

Znaczenie jubileuszu

Rok 2025 został ogłoszony Rokiem Olgi Boznańskiej, co tylko podkreśla wagę tej ekspozycji w kontekście kultury i dziedzictwa narodowego. Ta wystawa to nie tylko przegląd artystycznych osiągnięć Boznańskiej, lecz także okazja, by dostrzec, jak bardzo wyprzedzała swoją epokę - zarówno jako kobieta-artystka, jak i portrecistka, która wnikała w psychikę swoich modeli.